STANISŁAWA  WYSOCKA

Stanisława  Wysocka  z   Dzięgielewskich  -  Stanisławska.                                                    Urodziła się 7  maja  1877  r   w  Warszawie. Wybitna aktorka teatralna i filmowa. Była absolwentką Klasy Dykcji i Deklamacji przy Warszawskim Towarzystwie Muzycznym. Debiutowała na scenie teatru w Petersburgu, występowała w Moskwie i Rydze - na początku swojej drogi artystycznej przyjęła nazwisko Wilska. Aktorka, reżyser, pedagog, dyrektor teatrów - związana ze scenami w Siedlcach, Busku, Radomiu, Kielcach i Poznania. Była żoną aktora Kazimierza Wysockiego, potem lekarza Grzegorza Stanisławskiego. Nazywano ją - Nową Modrzejewską o jej aktorstwie mówiono, że nie grała tylko była, odtwarzaną postacią - specjalizowała się w rolach tragicznych heroin. Od 1901-11 była aktorką Teatru Miejskiego w Krakowie a od 1913 -19 Polskiego w Warszawie, gdzie u Arnolda Szyfmana zagrała Hamleta. (!) Była pierwszą polską aktorką, która zagrała tę rolę. "Wysocka była wysokiego wzrostu - jak na kobietę - wyniosłej postawy, robiła wrażenie wyprostowanej" - pisał o niej J. Iwaszkiewicz zwracając uwagę na jej oczy, "niezwykłe przede wszystkim dlatego, że fascy­nowała wielkość ich i blask". Miała długie, ciemne wło­sy i klasyczny profil. Głos, początkowo oceniany jako "mały, wątły i bez głębszych akcentów" ("Kurier War­szawski" 1898 nr 269), usilną pracą doprowadziła do tego, że w roli Pallady ("Noc listopadowa") "miał moc spiżową dzwonu". Rozszerzając skalę o tony niskie utraciła wprawdzie możliwość swobodnego operowania głosem w wyższych rejestrach, mimo to jednak "czuło się w nim najmniejsze drgania serca, najmniejsze waha­nia umysłu" (Iwaszkiewicz). I wojnę spędziła w Kijowie - powróciła w 1922 r występowała w Teatrze Rozmaitości w Warszawie, potem Słowackiego w Krakowie, występowała w Lublinie Poznaniu i Wilnie. Przed wybuchem II wojny ponownie pracowała w Warszawie - w latach 1921-23 kierowała Szkołą Dramatyczną przy Konserwatorium Muzycznym. Od 1934 r była wykładowcą PIST-u ( Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej ), do ostatnich dni  życia - konspiracyjnego. "Aktor naturalistyczny nie pokazuje widzowi co się dzieje w jego duszy, bo sam tego nie wie" - twierdziła. W byciu wielką tragiczką pomagało jej usposobienie i pesymistyczne postrzeganie świata. Wiele jej osobistych doświadczeń i wydarzeń, w których uczestniczyła, przeżywała bardzo mocno - wojna i rewolucja w Kijowie, miały wpływ na jej sposób widzenia rzeczywistości. Wysocka była wrogiem naturalizmu w sztuce, opowiadała się za realizmem. Twierdziła zdecydowanie, że naturalizm zabił teatr i wyobraźnię aktora. Realizm - według niej - wymaga pokazania człowieka całkowitego, z ciałem i duszą, przy czym to "przejawy duszy są dyrektywą dla działania ciała". Aktor realistyczny miał być głębokim psychologiem, jego gra miała odrzucać zbędne szczegóły, wciągać widza do współudziału w spektaklu. Nazywała to "misterium między sceną a widownią". W filmie zadebiutowała w 1929 w obrazie - w reżyserii Konstantego Meglickiego - "Ponad śnieg" - według dramatu Stefana Żeromskiego - "Ponad śnieg bielszym się stanę" ,wystąpiła w 15 filmach -"Mocny człowiek "- babka Bieleckiego, "Trędowata" - księżna Podhorecka;"Gehenna" - niania księcia Andrzeja - Ksenobia; "Wrzos" - babka Stacha, nie stroniła od komedii - " Włóczęgi" - baronowa von Dorn; i "Jaśnie pan szofer" - ciotka hrabiego Boratyńskiego; "Ludzie Wisły"- Matyjaska; " Dziewczęta z Nowolipek" - Mossakowska; "O czym się nie mówi" - stróżka Romanowa; "Dziewczyna szuka miłośći" - matka Jerzego; "Kobiety nad przepaścią"- Kwaśniewska, matka Poli; "Granica" - rejentowa Cecylia Kolichowska, ciotka Elżbiety; "Druga młodość"- babka Jerzego; "Czarne diamenty"- matka Nawrata - najczęściej były to role nobliwych babek, ciotek, hrabiń, baronowych i niań głównych bohaterów. Sprawdzała się w tych postaciach znakomicie. Była odznaczona Złotym Laurem Polskiej Akademi Literatury za Szerzenie Zamiłowania do Literatury Dramatycznej. Dzięki swej wszechstronnej działalności zdobyła ogromny autorytet w środowisku teatralnym; była członkiem zasłużonym ZASP, wybierana wielokrotnie do jego Rady Artystycznej. Zmarła w czasie okupacji niemieckiej 17 stycznia 1941 r w Warszawie.