MIECZYSŁAWA   ĆWIKLIŃSKA

Właściwie  Mieczysława  Trapszo. Urodziła się 1 stycznia 1879 r  w  Lublinie - była ostatnia  z  rodu teatralnego Trapszów. Używała nazwisk Lińska, Bartkiewicz, Maderowa, Steinsberowa, pseudonim Gryf, Ćwilkińska - przyjęła  nazwisko panieńskie swojej  babki.   Na scenie  zadebiutowała w 1900 r  w  spektaklu - Grube  ryby   - M. Bałuckiego  w  Teatrze  Ludowym,  po  jej  debiucie pisano-" zachwyca żywość ruchów i swoboda w traktowaniu roli, doskonała dykcja lekkość właściwa w prowadzeniu dialogu  a chwilami odzywający się akcent szczerego uczucia". W   1907 r  wyjechała  do  Paryża - tam  studiowała  śpiew, była niezwykle muzykalna, obdarzona dzwięcznym sopranem. W latach  1911-22  występowała  we  Francji   Niemczech  i  Rosji. W czasie  I wojny  koncertowała  na  rzecz  polskich   ofiar  wojny. Od  1922 r  należała   do zespołów  teatrów:  Polskiego; Małego; Letniego; Nowego  i   Narodowego. Była  primadonną  operową  i  operetkową - ulubienicą  Warszawy -  na   jej  widok  krzyczano - " Panowie ! czapki  z głów - Ćwikła  idzie".  Do  kina  trafiła  w  wieku  54 lat, zaprosił ją do współpracy - Eugeniusz Bodo, debiutowała w filmie  - Jego ekscelencja  subiekt  z  1933 r. Była  uznawana za   jedną  z  najwybitniejszych  aktorek   komediowych,  grała  role  kobiet   starszych  ze  wszystkich  warstw społecznych, tworzyła  postacie   zabawne  a  nawet  karykaturalne, z powodzeniem wcielała się w role  arystokratycznych matron, zwracano uwagę  że " siłą ożywiającą  jej talent,  jest humor artystki,  jakaś dziwna  pogoda od  której  promienieją wszystkie  jej kreacje". Wystąpiła  w  ponad  30 filmach  m. in: Czy Lucyna  to dziewczyna ?; Antek  policmajster; Dodek  na  froncie; Jadzia; Pan Twardowski; Trędowata; Ordynat  Michorowski; Gehenna; Straszny dwór; Wrzos; Biały  murzyn; Wacuś; Panienka z poste restante; Dorożkarz  nr 13; Znachor; Pani minister tańczy; Pan redaktor szaleje; Dziewczęta z Nowolipek; Dyplomatyczna żona; Strachy.  Po  wybuchu  wojny  wycofała  się  ze  sceny,  pracowała   jako  kelnerka  w  kawiarni  Cafe Bodo  i   U  aktorek.  Podczas  powstania  przebywała  w  Leśnej  Podkowie,  po  jego  upadku  wyjechała  do  Zakopanego.  Po  wojnie  zamieszkała  w  Krakowie  i  tam  występowała. Od  1950 r aż  do  śmierci  grała   w  Warszawie  w  Teatrze  Polskim  i  Nowym.  Jej  rola  babki  w  spektaklu -  Drzewa  umierają  stojąc,  której  premiera  odbyła  się   w   1958 r - Teatr  Rozmaitości - była   jej  ostatnią  słynną   rolą o której  pisano "  koncertowo  zagrana, przyjęta z entuzjazmem  przez publiczność, nie komediowa  lecz dramatyczna,  w  naiwnym melodramacie  typowa " wielka rola w małej sztuce" - zagrała  ją  około  1500 razy.  W 1948 r wystąpiła w swoim jedynym powojennym filmie - Ulica Graniczna.   Jubileusz  75- lecia   jej  pracy  artystycznej   miał  miejsce  w  Lublinie. W  1971 r  odbyła   tourne  po   Stanach   Zjednoczonych  na   zaproszenie   Polonii  . W  ostatnich   latach  życia  była  na  wpół  ociemniała -  jednak   nadal  występowała. Otrzymała  wiele   odznaczeń  państwowych.  Polska  aktorka  teatralna  i  filmowa,  śpiewaczka  operowa   zmarła 28 lipca  1972 r   w  Warszawie.  Pochowana  została  w   Aleji   Zasłużonych   Cmentarza  Powązkowskiego. W 1969 r powstał film dokumentalny - Pani Miecia, a w 1993 - Zdjąć kapelusz, Ćwikła idzie.                W 2012  r  jej  imię  otrzymała  jedna  z  ulic   Warszawy.