JULIUSZ  GARDAN

Właściwie Juliusz Gradstein- urodził się 12 listopada 1901 r w Częstochowie.                   Reżyser  scenarzysta. Studiował prawo i romanistykę na Uniwersytecie Warszawskim.     Po obejrzeniu filmu - "Jeden z 36-ciu "- poprosił reżysera  Henryka Szaro, by przyjął go na  swojego asystenta, kiedy przedstawił własny scenariusz - został przyjęty do Leo Filmu. Współpracował z Henrykiem Szaro przy dwóch kolejnych filmach – "Czerwony błazen " i "Zew morza" , po odejściu z wytwórni Henryka Szaro zajął jego miejsce jako reżyser. Wspierany przez Marię Hirszbein, właścicielkę wytwórni, zadebiutował jako reżyser i scenarzysta filmem "Kropka nad i ", zrealizował dramaty: "Policmajster Tagiejew", "Urodę życia ", "Serce na ulicy" i komedię "10 % dla mnie". Współpracował z różnymi wytwórniami jako reżyser, scenarzysta i kierownik artystyczny. Talent Juliusza Gardana, jego umiejętności fachowe i kultura osobista stawiają go w czołówce polskich reżyserów filmowych dwudziestolecia międzywojennego. Był bardzo ceniony, współpracownicy podkreślali jego rzetelność, sprawność, dbałość o wysoką jakość artystyczną i techniczną filmów. Był reżyserem, scenarzystą i kierownikiem artystycznym. Do jego największych sukcesów zalicza się dramat "Wyrok życia "(1933) ze znakomitą rolą debiutującej w filmie Jadwigi Andrzejewskiej, był pokazywany w wielu krajach, nakręcono jego francuską wersję -(Femmes, reż. Bernard-Roland, 1936). Dużym powodzeniem cieszyły się komedie: "Czy Lucyna to dziewczyna "(1934) i "Pani minister tańczy" (1936), adaptacje powieści: "Trędowata "1936, Wrzos 1938. Ekranizacja opery Stanisława Moniuszki - " Halka" okazała się wydarzeniem. W 1937 roku film był pokazany na światowej Wystawie Paryskiej jako jedna z najlepszych polskich ekranizacji dzieł operowych. W latach 1928-39 nakręcił 18 filmów, pracował dla wytwórni : Sfinks; Rex -film; Elektra - film; Parlofilm. W tym czasie Juliusz Gardan miał zostać reżyserem trylogii filmowej na podstawie utworów Aleksandra Fredry - "Zemsta", "Pan Jowialski", "Śluby panieńskie". Ten pomysł producenta Marka Libkowa nie został już jednak zrealizowany. Wybuch wojny przerwał przygotowania do realizacji dwóch filmów: "Dewajtisa" wg powieści Marii Rodziewiczówny i "Niepotrzebnego serca" z Jadwigą Smosarską w roli głównej. We wrześniu 1939 roku tworzył m.in. z reżyserem Mieczysławem Krawiczem i operatorami Jerzym Zarzyckim i Stanisławem Lipińskim ekipę filmową Dowództwa Obrony Warszawy, która dokumentowała walki w obronie stolicy. Po zakończeniu walk przedostał się do Lwowa, potem Kijowa - gdzie w latach 1940-43 pracował w Kijowskiej Wytwórni Filmowej. Gdy wybuchła wojna sowiecko - niemiecka został ewakuowany do Aszchabadu (dziś stolica Turkmenistanu) - przewodniczył tam Związkowi Patriotów Polskich. Ciężkie warunki życia sprawiły, że zachorował na gruźlicę - zmarł 29 grudnia 1944 r w Aszchabadzie.