JÓZEF  LEJTES

Urodził się 22 listopada 1901 r w Warszawie . Reżyser scenarzysta filmowy - jeden z najwybitniejszych twórców polskiego kina przedwojennego.  Studiował w Szkole Muzycznej  następnie chemię i  filozofię obydwa kierunki, na Uniwersytetach Jagiellońskim i Wiedeńskim. Jako ochotnik walczył w Bitwie Warszawskiej. Karierę w kinematografii rozpoczął jako asystent reżysera w Wiedniu. Tworzył różnorodne produkcje, dramaty historyczne i patriotyczne, czarował publiczność swoimi pełnymi dramatycznego rozmachu filmowymi wizjami, pisał scenariusze i reżyserował filmy w kręgu polskiej historii i narodowych mitów, które doskonale rozumiał. Był reżyserem, montażystą, scenarzystą i producentem, zasłynął udanymi adaptacjami powieści. Zadebiutował w 1928 roku dramatem historycznym w koprodukcju polsko-austriackiej - "Huragan "- opowieść o powstaniu styczniowym, zrealizował : "Z dnia na dzień" 1929. Film będący adaptacją powieści Ferdynanda Goetela."Dzikie pola "- 1932 - czas po zakończeniu I wojny, "Pod Twoją obronę "- 1933 ,ten film wyróżnia się poziomem realizacji, montażu i zdjęć. Ciąży na nim jednak skaza pozaartystycznej natury. W obawie przed reakcją Kościoła katolickiego i prasy endeckiej usunięto z czołówki nazwisko Józefa Lejtesa - współreżysera utworu, jednego z najwybitniejszych ludzi kina, jacy pracowali w Polsce przed wojną. Powodem ocenzurowania było żydowskie pochodzenie artysty. Sam Lejtes w latach 60-tych tak opisywał okoliczności swojej pracy przy filmie: "Puchalski zwrócił się do mnie wraz z Markiem Libkowem czy nie zgodziłbym się na reżyserię bez podania swego nazwiska. Libkow, który był producentem filmu wytłumaczył mi, że nie może dostać finansów na film z reżyserią Puchalskiego. Był on w dość podeszłym wieku i nie przy najlepszym zdrowiu. Gdyby Puchalski nie zwrócił się do mnie nie podjąłbym się tej pracy. Najważniejsza jednak kwestia była innego koloru. Obawiano się, że Kościół Katolicki i prasa endecka ustosunkują się do filmu negatywnie, skoro wyjdzie na jaw, że Żyd został wybrany na reżysera". "Młody las "-1934- opowieść o strajku szkolnym 1905, "Córka generała Pankratowa", jego nazwisko nie pojawia się w napisach filmu, o tym, że to Lejtes był reżyserem świadczą relacje osób biorących udział w jego realizacji, niektóre z nich zostały przytoczone przez Jerzego Maśnickiego i Kamila Stepana w artykule "Gwiazda z oddali" (Kino 12/1997)), "Dzień wielkiej przygody" - 1935 - Tatry - tajemniczy świat Wielkiej Przygody, porywający wyobraźnię młodzieży, przebywającej na zimowych obozowiskach i teren kłusowniczy, dający schronienie bandom przemytniczym. "Barbara Radziwiłłówna "- 1936 - melodramat historyczny, "Róża" -1936, - temat walki z caratem. gdzie dzięki ruchliwej pracy kamery udało się odteatralnić liczne sceny, to zdynamizowało narrację. "Dziewczęta z Nowolipek" -1937,"Ogniem i mieczem "- 1937- film nieukończony z powodu braku funduszy, "Kościuszko pod Racławicami - 1938 - narodowy zryw przeciw zaborcy, "Granica" 1938, " Sygnały". Ocalało tylko 8 z nich. Przed wybuchem wojny pracował nad dwoma filmami, których już nie ukończył - "Inżynier Szeruda" i "Hania". Po wybuchu II wojny światowej Józef Lejtes przedostał się do Syrii, tam wstąpił do Brygady Strzelców Karpackich i razem z nią trafił do Palestyny, gdzie po zakończeniu działań wojennych osiedlił się, wyreżyserował trzy filmy: opowiadający o Januszu Korczaku - "Wielka obietnica", film o stosunkach Żydowsko Arabskich.- "Nie ma wyboru" oraz "Dom mojego ojca". W roku 1947 Józef Lejtes nakręcił opowieść o swoich rodakach, którzy przeżyli Holocaust - "Wierne miasto". Pracował w Anglii i USA, gdzie wyreżyserował około 10 filmów, w amerykańskiej telewizji realizował odcinki seriali "Bonanza" i " Alfred Hitchcok przedstawia". Zmarł 27 maja 1983 w Santa Monica w stanie Kalifornia w USA.