JADWIGA  ANDRZEJEWSKA

Urodziła  się  30  marca 1915 r w Łodzi. Jej rodzice Józef Andrzejewski i Katarzyna z Ludwickich byli pracownikami teatru - ojciec był maszynistą scenicznym. Jadwiga była jedenastym, najmłodszym dzieckiem i już jako dziecko występowałA na scenach łódzkich teatrów. Po ukończeniu szkoły podstawowej pracowała w składzie materiałów piśmiennych jako ekspedientka i tańczyła w łódzkim kabarecie "Jar". W  1932 Karol Adwentowicz zaangażował ją do założonego przez siebie Teatru Kameralnego,  jako 17 latka zadebiutowała w sztuce - Christa Winsloe "Dziewczęta w mundurkach "jako Manuela odnosząc wielki sukces. Antoni Słonimski po premierze napisał : "Jest to prawdziwa rewelacja, aktorka, jakiej od dawna nie widziała scena polska. Nie można tu mówić o udanym debiucie ani o obiecującej przyszłości, bo to, co pokazała Andrzejewska, jest już osiągnięciem artystycznym na wielką miarę. Wdzięk, liryzm i siła dramatyczna tej dziewczynki porwała widownię. (...) Wszystkich, którzy lubią teatr, gorąco namawiam, aby poszli zobaczyć tę malutką wielką aktorkę w sztuce pełnej wdzięku." ("Wiadomości Literackie", rok 1933). Występowała w Warszawie na scenach teatrów Narodowego, Polskiego i Ateneum. Pojawiała się w kabaretach - "Cyganeria"; "Stara Banda"; "13- Rzędów"; "Cyrulik Warszawski"; "Ali Baba". Jej wdzięk, liryzm i siła dramatyczna porywała publiczność porównywano ją do Lilian Gish (amerykańska gwiazda kina niemego). Jadzia jak często ją nazywano - stała się jedną z najpopularniejszych przedwojennych aktorek filmowych.  Na kinowym ekranie zadebiutowała w 1933 r w obrazie - "Dzieje grzechu" jako kwiaciarka, w tym samym roku zagrała główną rolę w dramacie "Wyrok życia". Wystąpiła w 15 filmach- grywała role uczennic i pensjonarek, zabawnych i dziecinnych jak np - "Papa się żeni"  czy - "Zapomniana melodia"  a także, dramatyczne w filmach:"Strachy", "Moi rodzice rozwodzą się".  "Wacuś", "Dziewczęta z Nowolipek", "Wierna rzeka", "Dorożkarz nr 13", "Kobiety nad przepaścią", "Doktór Murek", nieocalałych- "30 karatów szczęścia" i "Parada Warszawy"  Po Kampanii Wrześniowej znalazła się we Lwowie, Jej wojenne losy były typowe dla wielu aktorów, którzy po wybuchu II wojny światowej znaleźli się na wschodnich ziemiach Polski, zaanektowanych przez Rosję Sowiecką. Od 1940 do 1942 roku występowała w polskich teatrach rewiowych, prowadzonych we Lwowie przez wielkie przedwojenne gwiazdy warszawskiego kabaretu. Do ostatnich miesięcy 1941 grała w prowadzonym przez Konrada Toma lwowskim Teatrze Miniatury, z którym odbyła szereg tournee do odległych miast Związku Sowieckiego. Weszła w skład czołówki teatralnej Armii Polskiej, której szefem był Kazimierz Krukowski  a cały zespół dołączył do armii generała Andersa na Bliskim Wschodzie. Drugą ze scen, na których występowała, była Czołówka Teatralna - kierował nią Ref-Ren, popularny kompozytor Feliks Konarski. Wyruszyła z Rosji z Armią generała Władysława Andersa. Występowała w Teatrze Dramatycznym Armii Polskiej na Wschodzie, przekształconym w Teatr II Korpusu. Przemierzyła cały szlak bojowy - zakończony we Włoszech.  W 1946 roku  zagrała pielęgniarkę w polsko-włoskim filmie fabularnym "Wielka droga". Film powstał na emigracji - został wyprodukowany przez Ośrodek Kultury i Prasy II Korpusu Polskiego. Cel produkcji był jasny -utrwalenie pamięci o tragicznych i bohaterskich losach Polaków, którzy przez łagry i Bliski Wschód dotarli do Włoch i u boku aliantów walczyli z Niemcami. Przesłanie było jednoznaczne: "Wielka droga" - Polaków nie skończyła się na Zachodzie, czeka ich jeszcze  powrót do ojczyzny, i być może, jeszcze będą musieli walczyć. Tak  brzmią ostatnie słowa w filmie wypowiedziane przez głównego bohatera. Zapomniana perła kinematografii polskiej. "Wielka droga" film w reżyserii Michała Waszyńskiego według scenariusza Konrada Toma -to jedyny na świecie film dotyczący udziału polskich wojsk w kampanii na froncie włoskim, jedyny film sprzed 1989 pokazujący prawdziwe losy Polaków podczas II wojny światowej, nigdy nie doczekał się premiery w Polsce. Po demobilizacji - Andrzejewska powróciła do kraju w 1947 roku, grała w Łodzi w teatrze Powszechnym i Syrena z którym przeniosła się do Warszawy . W 1949 powróciła do  rodzinnego miasta. Od 1954 do 1958 roku należała do zespołu Estrady Satyrycznej (znanej  jako Teatr Satyryków), od 1958 do 1965 roku występowała w zespole 7.15 do czasu włączenia tej sceny do Teatru im. Jaracza. Grała najczęściej role komediowe. Jej ostatnim teatrem był znów Teatr Powszechny.  Do końca życia nieprzerwanie grała w teatrze i kinie, były to jednak głównie role drugiego planu. Wystąpiła w około 50 filmach, spektaklach telewizyjnych i serialach- m.in. w filmach- "Pod gwiazdą frygijską", "Miejsce na ziemi", "Popioły", "Ziemia obiecana", "Milioner". To właśnie ona zagrała matkę Tomka Czereśniaka w jednym z odcinków serialu - "Czterej pancerni i pies". W 1975 roku wystąpiła w filmie poświęconym przedwojennym artystom w reżyserii Stanisława Grabowskiego "Gdy krółowały gwiazdy".  Na ekranie wystapili  jeszcze : Elżbieta Barszczewska, Helena Grossówna, Tadeusz Białoszczyński i Ludwik Sempoliński. Zmarła 4 października 1977 r w Łodzi.  Spoczęła na Cmentarzu Komunalnym w Dołach. W 1980 r zrealizowano dokument - w reżyserii Haliny Poznańskiej-Wert "Taki mały dystans" - poświęcony aktorce. 16 października 1998 r jako rodowita łodzianka została uhonorowana swoją gwiazdą w Alei Gwiazd na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi.