ELŻBIETA  BARSZCZEWSKA

Właściwie Elżbieta Maria Barszczewska-Wyrzykowska urodziła się 29  listopada  1913r  w  Warszawie. Wybitna aktorka teatralna i filmowa, wielka interpretatorka repertuaru romantycznego.  Ukończyła  Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej. Zadebiutowała  w  roku  1934  w  spektaklu  "Sen  nocy  letniej"  rolą Heleny - Teatr  Polski - reżyserii  Leona  Schillera.  Na  ekranie  zadebiutowała jeszcze  jako  studentka  w  filmie - "Co  mój  mąż  robi  w  nocy "-  Michała Waszyńskiego w  1934 r.  Jej  uroda  i  talent  przyniosły  jej  uznanie, widzów i krytyków  stała  się gwiazdą. W  latach 1935-39  zagrała  13  głównych  ról - można  ją zobaczyć w filmach: "Pan Twardowski"; "Trędowata"; "Znachor"; "Profesor Wilczur"; "Granica"; "Kłamstwo Krystyny"; "Trzy serca". Ostatnią jej przedwojenną rolą miała być Justyna w kolejnej adaptacji - "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej w reżyserii Wandy Jakubowskiej i Karola Szołowskiego. Niestety film nie doczekał się premiery, spłonął w czasie oblężenia Warszawy. W czasie  okupacji pracowała  jako  kelnerka  w  kawiarni   U aktorek Brała  udział , razem z mężem Marianem Wyrzykowskim w konspiracyjnym  życiu  teatralnym, m.in.w tajnych koncertach poezji polskiej, wystąpiła w konspiracyjnym "Irydionie" Zygmunta Krasińskiego przygotowanym przez jej męża (1942).  Po upadku powstania, została uwięziona  w obozie w Pruszkowie, udało się jej uciec - trafiła do Łodzi i tam pracowała w Teatrze Wojska Polskiego. Od 1946 r mieszkała w Warszawie,  grała  głównie  w  teatrze; Polskim  1945-62; Narodowym 1962-65  i  ponownie  Polskim  1965-87. Barszczewską utożsamiano z emploi wiotkich i lirycznych kobiet. Granym postaciom nadawała delikatności i szlachetnych rysów. Jednak kiedy wymagała tego rola zdobywała się na nowe, ekspresyjne tony, stworzyła przejmujące role w repertuarze współczesnym, Przed kamerą wystąpiła jeszcze tylko raz, w 1977 roku w telewizyjnym obrazie" Rytm serca "Zbigniewa Kamińskiego. W Teatrze Telewizji pojawiła się 3 razy, w poetyckich spektaklach "Pieśni Marie de France" w reżyserii Maryny Broniewskiej (1961), w" Pieśniach Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego" w reżyserii Joanny Wiśniewskiej (1973) oraz w przedstawieniu "Ja " wg Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej w reżyserii Anny Minkiewicz (1983). W 1975 roku wzięła udział w dokumentalnym filmie " Kiedy królowały gwiazdy"  w reżyserii Stanisława Grabowskiego. Film przedstawia najpopularniejsze gwiazdy polskiego kina lat 1930-1939.  O swoich artystycznych dokonaniach i atmosferze, panującej w przedwojennym światku filmowym, mówią także: Jadwiga Andrzejewska, Helena Grossówna, Jadwiga Smosarska, Tadeusz Białoszczyński, Ludwik Sempoliński. Swoje kariery wspominają, inżynier Józef Bartczak i profesor Stanisław Wohl, przytaczając przy okazji anegdoty, związane ze współpracą z aktorkami i aktorami. Barszczewska, pożegnała się ze sceną w 1981 r, wcieliła się w postać wielkiej aktorki przełomu XIX i XX wieku Sary Bernhardt w kameralnym spektaklu "Wspomnienie", Johna Murella w reżyserii Jana Bratkowskiego. Lubiła malować - mąż i syn byli  jej  częstymi modelami na  rysunkach i obrazach, podobnie jak jej ciotka - Maria Dąbrowska , malowała kwiaty i krajobrazy.
Jej syn, Juliusz Wyrzykowski,  jako dziecko wystąpił w tytułowej roli  w  filmie  zrealizowanym przez Wandę Jakubowską na podstawie powieści Janusza Korczaka – "Król Maciuś I".  Całe swoje zawodowe życie był aktorem Teatru Polskiego  w Warszawie. Zmarł w 2002 r w wieku 56 lat.                                                                                              Otrzymała wiele nagród  państwowych .  Zmarła  14  pażdziernika  1987r   została  pochowana  na  Cmentarzu Powązkowskim  w  Warszawie.  W   roku -2013- minęła  - 100 rocznica jej  urodzin.